Przedmiotowy System Oceniania Klasa 7 - Szkoła

prywatna szkoła podstawowa
Krzysztofa Augustyniaka


Prywatna Szkoła Podstawowa
Przejdź do treści

Przedmiotowy System Oceniania Klasa 7

PRZEDMIOTY > FIZYKA
FIZYKA
Fizyka klasa 7 -Przedmiotowy system oceniania 2018/2019
Kursywą oznaczono treści dodatkowe.
       
Wymagania na poszczególne oceny
            
konieczne
        
podstawowe
        
rozszerzające
        
dopełniające
            
dopuszczający
        
dostateczny
        
dobry
        
bardzo dobry
        
Rozdział I. ZACZYNAMY UCZYĆ SIĘ fizykI
     
Uczeń
 
·   podaje  nazwy przyrządów stosowanych w poznawaniu przyrody
 
·   przestrzega  zasad higieny i bezpieczeństwa
 w pracowni fizycznej
 
·   stwierdza,  że podstawą eksperymentów
 fizycznych są pomiary
 
·   wymienia  podstawowe przyrządy służące
 do pomiaru wielkości fizycznych
 
·   zapisuje  wyniki pomiarów w tabeli
 
·   rozróżnia  pojęcia: wielkość fizyczna i jednostka wielkości fizycznej
 
·   stwierdza,  że każdy pomiar obarczony jest niepewnością
 
·   oblicza  wartość średnią wykonanych pomiarów
 
·   stosuje  jednostkę siły, którą jest niuton (1 N)
 
·   potrafi  wyobrazić sobie siłę o wartości 1 N
 
·   posługuje  się siłomierzem
 
·   podaje  treść pierwszej zasady dynamiki
 Newtona
 
     
Uczeń
 
·   opisuje  sposoby poznawania przyrody
 
·   rozróżnia  pojęcia: obserwacja, pomiar, doświadczenie
 
·   wyróżnia  w prostych przypadkach czynniki, które mogą wpłynąć na przebieg zjawiska
 
·   omawia  na przykładach, jak fizycy poznają świat
 
·   objaśnia  na przykładach, po co nam fizyka
 
·   selekcjonuje  informacje uzyskane z różnych źródeł, np. na lekcji, z podręcznika,  z literatury popularnonaukowej, internetu
 
·   wyjaśnia,  że pomiar polega na porównaniu wielkości mierzonej ze wzorcem
 
·   projektuje  tabelę pomiarową pod kierunkiem nauczyciela
 
·   przelicza  jednostki czasu i długości
 
·   szacuje  rząd wielkości spodziewanego wyniku i wybiera właściwe przyrządy  pomiarowe (np. do pomiaru długości)
 
·   posługuje  się pojęciem niepewności pomiarowej; zapisuje wynik pomiaru wraz z jego  jednostką oraz informacją o niepewności
 
·   wyjaśnia,  dlaczego wszyscy posługujemy się jednym układem jednostek — układem SI
 
·   używa  ze zrozumieniem przedrostków, np. mili-, mikro-, kilo-
 
·   projektuje  proste doświadczenia dotyczące np. pomiaru długości
 
·   wykonuje  schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny
 
·   wyjaśnia  istotę powtarzania pomiarów
 
·   zapisuje  wynik zgodnie z zasadami zaokrąglania oraz zachowaniem liczby cyfr znaczących  wynikającej z dokładności pomiaru lub z danych
 
·   planuje  pomiar np. długości tak, aby zminimalizować niepewność pomiaru
 
·   projektuje  tabelę pomiarową pod kierunkiem nauczyciela
 
·   definiuje  siłę jako miarę działania jednego ciała na drugie
 
·   podaje  przykłady działania sił i rozpoznaje je w różnych sytuacjach  praktycznych (siły: ciężkości, nacisku, sprężystości, oporów ruchu)
 
·   wyznacza  wartość siły za pomocą siłomierza albo wagi analogowej lub cyfrowej, zapisuje  wynik pomiaru wraz z jego jednostką oraz informacją o niepewności
 
·   wyznacza  i rysuje siłę wypadkową sił o jednakowych kierunkach
 
·   określa  warunki, w których siły się równoważą
 
·   rysuje  siły, które się równoważą
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy bezwładność ciała
 
·   posługuje  się pojęciem masy jako miary bezwładności ciał
 
·   ilustruje  I zasadę dynamiki Newtona
 
·   wyjaśnia  zachowanie się ciał na podstawie pierwszej zasady dynamiki Newtona
 
     
Uczeń
 
·   samodzielnie  projektuje tabelę pomiarową, np. do pomiaru długości ławki, pomiaru czasu
 pokonywania pewnego odcinka drogi
 
·   przeprowadza  proste doświadczenia, które sam zaplanował
 
·   wyciąga  wnioski z przeprowadzonych
 
·   doświadczeń
 
·   szacuje  wyniki pomiaru
 
·   wykonuje  pomiary, stosując różne metody pomiaru
 
·   projektuje  samodzielnie tabelę pomiarową
 
·   opisuje  siłę jako wielkość wektorową, wskazuje wartość, kierunek, zwrot i punkt  przyłożenia wektora siły
 
·   demonstruje  równoważenie się sił mających ten sam kierunek
 
·   wykonuje  w zespole kilkuosobowym zaprojektowane doświadczenie demonstrujące dodawanie  sił o różnych kierunkach
 
·   demonstruje  skutki bezwładności ciał
 
     
Uczeń
 
·   krytycznie  ocenia wyniki pomiarów
 
·   planuje  pomiary tak, aby zmierzyć wielkości mniejsze od dokładności posiadanego  przyrządu pomiarowego
 
·   rozkłada  siłę na składowe
 
·   graficznie  dodaje siły o różnych kierunkach
 
·   projektuje  doświadczenie demonstrujące dodawanie sił o różnych kierunkach
 
·   demonstruje  równoważenie się sił mających różne kierunki
 
     
Rozdział II. Ciała w ruchu
     
Uczeń:
 
·   omawia,  na czym polega ruch ciała
 
·   wskazuje  przykłady względności ruchu
 
·   rozróżnia  pojęcia: droga i odległość
 
·   stosuje  jednostki drogi i czasu
 
·   określa,  o czym informuje prędkość
 
·   wymienia  jednostki prędkości
 
·   opisuje  ruch jednostajny prostoliniowy
 
·   wymienia  właściwe przyrządy pomiarowe
 
·   mierzy,  np. krokami, drogę, którą zamierza przebyć
 
·   mierzy  czas, w jakim przebywa zaplanowany odcinek drogi
 
·   stosuje  pojęcie prędkości średniej
 
·   podaje  jednostkę prędkości średniej
 
·   wyjaśnia,  jaką prędkość (średnią czy chwilową) wskazują drogowe znaki ograniczenia  prędkości
 
·   definiuje  przyspieszenie
 
·   stosuje  jednostkę przyspieszenia
 
·   wyjaśnia,  co oznacza przyspieszenie równe np.
 
·   rozróżnia  wielkości dane i szukane
 
·   wymienia  przykłady ruchu jednostajnie opóźnionego i ruchu jednostajnie przyspieszonego
 
     
Uczeń:
 
·   opisuje  wybrane układy odniesienia
 
·   wyjaśnia,  na czym polega względność ruchu
 
·   szkicuje  wykres zależności drogi od czasu na podstawie podanych informacji
 
·   wyodrębnia  zjawisko z kontekstu, wskazuje
 czynniki istotne i nieistotne dla wyniku
 doświadczenia
 
·   wyjaśnia,  jaki ruch nazywamy ruchem jednostajnym
 
·   posługuje  się wzorem na drogę w ruchu
 jednostajnym prostoliniowym
 
·   szkicuje  wykres zależności prędkości od czasu w ruchu jednostajnym na podstawie  podanych danych
 
·   oblicza  wartość prędkości
 
·   posługuje  się pojęciem prędkości do opisu ruchu prostoliniowego jednostajnego
 
·   rozwiązuje  proste zadania obliczeniowe związane z ruchem, stosując  związek prędkości z drogą  i czasem, w którym ta droga została przebyta
 
·   zapisuje  wyniki pomiarów w tabeli
 
·   odczytuje  z wykresu zależności prędkości od czasu wartości prędkości  w poszczególnych chwilach
 
·   oblicza  drogę przebytą przez ciało w ruchu jednostajnym prostoliniowym
 
·   rysuje  wykres zależności drogi od czasu w ruchu jednostajnym prostoliniowym na  podstawie danych z tabeli
 
·   posługuje  się jednostką prędkości w układzie SI, przelicza jednostki prędkości  (przelicza  wielokrotności  i podwielokrotności)
 
·   zapisuje  wynik obliczenia w zaokrągleniu do liczby cyfr znaczących wynikającej  z dokładności pomiaru lub z danych (np. z dokładnością do  2–3 cyfr znaczących)
 
·   wyznacza  prędkość, z jaką się porusza, idąc lub biegnąc, i wynik zaokrągla  zgodnie z zasadami oraz zachowaniem liczby cyfr znaczących wynikającej  z dokładności pomiaru lub z danych
 
·   szacuje  długość przebytej drogi na podstawie liczby kroków potrzebnych do jej  przebycia
 
·   odróżnia  prędkość średnią od prędkości chwilowej
 
·   wykorzystuje  pojęcie prędkości średniej do rozwiązywania prostych zadań obliczeniowych,  rozróżnia dane i szukane, przelicza wielokrotności  i podwielokrotności
 
·   wyjaśnia,  jaki ruch nazywamy ruchem jednostajnie przyspieszonym
 
·   wyjaśnia  sens fizyczny przyspieszenia
 
·   odczytuje  z wykresu zależności prędkości od czasu wartości prędkości  w poszczególnych chwilach
 
·   rozwiązuje  proste zadania obliczeniowe, wyznacza przyspieszenie, czas rozpędzania  i zmianę prędkości ciała
 
·   wyjaśnia,  jaki ruch nazywamy ruchem jednostajnie opóźnionym
 
·   opisuje  jakościowo ruch jednostajnie opóźniony
 
·   opisuje,  analizując wykres zależności prędkości od czasu, czy prędkość ciała rośnie,  czy maleje
 
·   posługuje  się pojęciem przyspieszenia do opisu ruchu prostoliniowego jednostajnie  przyspieszonego i jednostajnie opóźnionego
 
·   odczytuje  dane zawarte na wykresach opisujących ruch
 
     
Uczeń:
 
·   odczytuje  dane zawarte na wykresach opisujących ruch
 
·   rysuje  wykres zależności drogi od czasu w ruchu jednostajnym prostoliniowym
 
·   wykonuje  doświadczenia w zespole
 
·   szkicuje  wykres zależności prędkości od czasu w ruchu jednostajnym
 
·   stosuje  wzory na drogę, prędkość i czas
 
·   rozwiązuje  trudniejsze zadania obliczeniowe dotyczące ruchu jednostajnego
 
·   rozwiązuje  zadania nieobliczeniowe
 dotyczące ruchu jednostajnego
 
·   planuje  doświadczenie związane z wyznaczeniem prędkości, wybiera właściwe  narzędzia pomiarowe, wskazuje czynniki  istotne i nieistotne, wyznacza prędkość na podstawie pomiaru drogi  i czasu, w którym ta droga została przebyta, krytycznie ocenia  wyniki doświadczenia
 
·   przewiduje,  jaki będzie czas jego ruchu na wyznaczonym odcinku drogi, gdy jego
 prędkość wzrośnie: 2, 3 i więcej razy
 
·   przewiduje,  jaki będzie czas jego ruchu na wyznaczonym odcinku drogi, gdy jego prędkość  zmaleje: 2, 3 i więcej razy
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy niepewność pomiaru drogi i czasu
 
·   wyznacza  na podstawie danych z tabeli (lub doświadczania) prędkość średnią
 
·   wyjaśnia  pojęcie prędkości względnej
 
·   oblicza  przyspieszenie i wynik zapisuje wraz z jednostką
 
·   określa  przyspieszenie w ruchu jednostajnie opóźnionym
 
·   stosuje  do obliczeń związek przyspieszenia ze zmianą prędkości i czasem,  w którym ta zmiana nastąpiła ()
 
·   posługuje  się zależnością drogi od czasu dla ruchu jednostajnie przyspieszonego
 
·   szkicuje  wykres zależności drogi od czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym
 
·   projektuje  tabelę, w której będzie zapisywać wyniki pomiarów
 
·   wykonuje  w zespole doświadczenie pozwalające badać zależność przebytej przez  ciało drogi od czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym
 
·   oblicza  przebytą drogę w ruchu jednostajnie przyspieszonym, korzystając ze wzoru  
 
·   posługuje  się wzorem
 
·   rysuje  wykresy na podstawie podanych informacji
 
·   wyznacza  wartość prędkości i drogę z wykresów zależności prędkości  i drogi od czasu dla ruchu  prostoliniowego odcinkami jednostajnego
 
·   oblicza  przyspieszenie, korzystając z danych odczytanych z wykresu  zależności drogi od czasu
 
·   rozpoznaje  rodzaj ruchu na podstawie wykresów zależności prędkości od czasu i drogi  od czasu
 
     
Uczeń:
 
·   sporządza  wykres na podstawie danych zawartych w tabeli
 
·   analizuje  wykres i rozpoznaje, czy opisana zależność jest rosnąca, czy malejąca
 
·   opisuje  prędkość jako wielkość wektorową
 
·   projektuje  i wykonuje doświadczenie pozwalające badać ruch jednostajny prostoliniowy
 
·   rysuje  wykres zależności prędkości od czasu w ruchu jednostajnym na podstawie danych  
 z doświadczeń
 
·   analizuje  wykresy zależności prędkości od czasu i drogi od czasu dla różnych ciał  poruszających się ruchem jednostajnym
 
·   oblicza  prędkość ciała względem innych ciał,
 np.  prędkość pasażera w jadącym pociągu
 
·   oblicza  prędkość względem różnych układów odniesienia
 
·   demonstruje  ruch jednostajnie przyspieszony
 
·   rysuje,  na podstawie wyników pomiaru przedstawionych w tabeli, wykres zależności  prędkości ciała od czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym
 
·   analizuje  wykres zależności prędkości od czasu sporządzony dla kilku ciał i na tej  postawie określa, prędkość którego ciała rośnie najszybciej, a którego –  najwolniej
 
·   opisuje,  analizując wykres zależności prędkości od czasu, czy prędkość ciała rośnie  szybciej, czy wolniej
 
·   demonstruje  ruch opóźniony, wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu  opóźnionego i jednostajnie opóźnionego
 
·   oblicza  prędkość końcową w ruchu prostoliniowym jednostajnie przyspieszonym
 
·   rozwiązuje  zadania obliczeniowe dla ruchu jednostajnie przyspieszonego i jednostajnie  opóźnionego
 
·   rozwiązuje  zadania obliczeniowe dla ruchu jednostajnie opóźnionego
 
·   projektuje  doświadczenie pozwalające badać zależność przebytej przez ciało drogi od  czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym
 
·   wykonuje  wykres zależności drogi od czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym na  podstawie danych doświadczalnych
 
·   wyjaśnia,  dlaczego wykres zależności drogi od czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym  nie jest linią prostą
 
·   rozwiązuje  trudniejsze zadanie rachunkowe na podstawie analizy wykresu
 
·   wyznacza  zmianę prędkości i przyspieszenie z wykresów zależności prędkości od  czasu dla ruchu prostoliniowego jednostajnie zmiennego (przyspieszonego lub opóźnionego)
 
     
Rozdział III. Siła wpływa na ruch
     
Uczeń:
 
·   omawia  zależność przyspieszenia od siły działającej na ciało
 
·   opisuje  zależność przyspieszenia od masy ciała (stwierdza, że łatwiej poruszyć lub  zatrzymać ciało o mniejszej masie)
 
·   współpracuje  z innymi członkami zespołu podczas wykonywania doświadczenia
 
·   opisuje  ruch ciał na podstawie drugiej zasady dynamiki Newtona
 
·   podaje  definicję jednostki siły (1 niutona)
 
·   mierzy  siłę ciężkości działającą na wybrane ciała o niewielkiej masie, zapisuje  wyniki pomiaru wraz z jednostką
 
·   stosuje  jednostki masy i siły ciężkości
 
·   opisuje  ruch spadających ciał
 
·   używa  pojęcia przyspieszenie grawitacyjne
 
·   opisuje  skutki wzajemnego oddziaływania ciał (np. zjawisko odrzutu)
 
·   podaje  treść trzeciej zasady dynamiki
 
·   opisuje  wzajemne oddziaływanie ciał, posługując się trzecią zasadą dynamiki Newtona
 
     
Uczeń:
 
·   podaje  przykłady zjawisk będących skutkiem działania siły
 
·   wyjaśnia,  że pod wpływem stałej siły ciało porusza się ruchem jednostajnie  przyspieszonym
 
·   na  podstawie opisu przeprowadza doświadczenie mające wykazać zależność  przyspieszenia od działającej siły
 
·   projektuje  pod kierunkiem nauczyciela tabelę pomiarową do zapisywania wyników pomiarów  podczas badania drugiej zasady dynamiki
 
·   stosuje  do obliczeń związek między siłą, masą i przyspieszeniem
 
·   wskazuje  w otaczającej rzeczywistości przykłady wykorzystywania II zasady dynamiki
 
·   analizuje  zachowanie się ciał na podstawie drugiej zasady dynamiki
 
·   wnioskuje,  jak zmienia się siła, gdy przyspieszenie zmniejszy się 2, 3 i więcej razy
 
·   wnioskuje,  jak zmienia się siła, gdy przyspieszenie wzrośnie 2, 3 i więcej razy
 
·   wnioskuje  o masie ciała, gdy pod wpływem  danej  siły przyspieszenie wzrośnie 2, 3
 i więcej razy
 
·   rozróżnia  pojęcia: masa i siła ciężkości
 
·   oblicza  siłę ciężkości działającą na ciało na Ziemi
 
·   wymienia  przykłady ciał oddziałujących na siebie
 
·   wskazuje  przyczyny oporów ruchu
 
·   rozróżnia  pojęcia: tarcie statyczne i tarcie kinetyczne
 
·   wymienia  pozytywne i negatywne skutki tarcia
 
     
Uczeń:
 
·   planuje  doświadczenie pozwalające badać zależność przyspieszenia od działającej siły
 
·   wykonuje  doświadczenia w zespole
 
·   wskazuje  czynniki istotne i nieistotne dla przebiegu doświadczenia
 
·   analizuje  wyniki pomiarów i je interpretuje
 
·   oblicza  przyspieszenie ciała, korzystając z drugiej zasady dynamiki
 
·   rozwiązuje  zadania wymagające łączenia wiedzy na temat ruchu jednostajnie  przyspieszonego i drugiej zasady dynamiki
 
·   oblicza  siłę ciężkości działającą na ciało znajdujące się np. na Księżycu
 
·   formułuje  wnioski z obserwacji spadających ciał
 
·   wymienia  warunki, jakie muszą być  spełnione,  aby ciało spadało swobodnie
 
·   wyjaśnia,  na czym polega swobodny spadek ciał
 
·   określa  sposób pomiaru sił wzajemnego oddziaływania ciał
 
·   rysuje  siły wzajemnego oddziaływania ciał w prostych przypadkach, np. ciało  leżące na stole, ciało wiszące na lince
 
·   wyodrębnia  z tekstów opisujących wzajemne oddziaływanie ciał informacje kluczowe dla  tego zjawiska, wskazuje jego praktyczne wykorzystanie
 
·   opisuje,  jak zmierzyć siłę tarcia statycznego
 
·   omawia  sposób badania, od czego zależy tarcie
 
·   uzasadnia,  dlaczego stojący w autobusie pasażer traci równowagę, gdy autobus nagle  rusza, nagle się zatrzymuje lub skręca
 
·   wyjaśnia  dlaczego człowiek siedzący na krzesełku kręcącej się karuzeli odczuwa  działanie pozornej siły nazywanej siłą odśrodkową
 
     
Uczeń:
 
·   rysuje  wykres zależności przyspieszenia ciała od siły działającej na to ciało
 
·   rysuje  wykres zależności przyspieszenia ciała od jego masy
 
·   planuje  doświadczenie pozwalające badać zależność przyspieszenia od działającej siły
 
·   planuje  doświadczenie pozwalające badać zależność przyspieszenia od masy ciała
 
·   formułuje  hipotezę badawczą
 
·   bada  doświadczalnie zależność przyspieszenia od masy ciała
 
·   porównuje  sformułowane wyniki z postawionymi hipotezami
 
·   stosuje  do obliczeń związek między siłą, masą i przyspieszeniem  w trudniejszych sytuacjach
 
·   rozwiązuje  zadania, w których trzeba obliczyć siłę wypadkową, korzystając  z drugiej zasady dynamiki
 
·   rozwiązuje  zadania problemowe z wykorzystaniem II zasady dynamiki i zależności  drogi od czasu oraz prędkości od czasu w ruchu jednostajnie przyspieszonym
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy siła ciężkości działająca na ciało znajdujące się na  powierzchni Ziemi
 
·   omawia  zasadę działania wagi
 
·   wyjaśnia,  dlaczego spadek swobodny ciał jest ruchem jednostajnie przyspieszonym
 
·   wskazuje  czynniki istotne i nieistotne dla tego, czy spadanie ciała można nazwać  spadkiem swobodnym
 
·   rysuje  siły działające na ciała w skomplikowanych sytuacjach, np. ciało leżące  na powierzchni równi, ciało wiszące na lince i odchylone o pewien  kąt
 
·   wyjaśnia  zjawisko odrzutu, posługując się trzecią zasadą dynamiki
 
·   planuje  i wykonuje doświadczenie dotyczące pomiaru siły tarcia statycznego  i dynamicznego
 
·   formułuje  wnioski na podstawie wyników doświadczenia
 
·   proponuje sposoby zmniejszania lub zwiększania  siły tarcia w zależności od potrzeby
 
·   uzasadnia,  dlaczego siły bezwładności są
 siłami pozornymi
 
·   omawia  przykłady sytuacji, które możemy wyjaśnić za pomocą bezwładności ciał
 
     
ROZDZIAŁ IV. PRACA I ENERGIA
     
Uczeń:
 
·   wskazuje  sytuacje, w których w fizyce jest wykonywana praca
 
·   wymienia  jednostki pracy
 
·   rozróżnia  wielkości dane i szukane
 
·   definiuje  energię
 
·   wymienia  źródła energii
 
·   wymienia  jednostki energii potencjalnej
 
·   podaje  przykłady ciał mających energię potencjalną ciężkości
 
·   wyjaśnia,  które ciała mają energię kinetyczną
 
·   wymienia  jednostki energii kinetycznej
 
·   podaje  przykłady ciał mających energię kinetyczną
 
·   opisuje  na przykładach przemiany energii potencjalnej w kinetyczną  (i odwrotnie)
 
·   wskazuje,  skąd organizm czerpie energię potrzebną do życia
 
·   wymienia  przykłady paliw kopalnych, z których spalania uzyskujemy energię
 
·   wyjaśnia  pojęcie  mocy
 
·   wyjaśnia,  jak oblicza się moc
 
·   wymienia  jednostki mocy
 
·   szacuje  masę przedmiotów użytych w doświadczeniu
 
·   wyznacza  masę, posługując się wagą
 
·   rozróżnia  dźwignie dwustronną i jednostronną
 
·   wymienia  przykłady zastosowania dźwigni w swoim otoczeniu
 
·   wymienia  zastosowania bloku nieruchomego
 
·   wymienia  zastosowania kołowrotu
 
     
Uczeń:
 
·   wyjaśnia,  jak obliczamy pracę mechaniczną
 
·   definiuje  jednostkę pracy – dżul (1 J)
 
·   wskazuje,  kiedy mimo działającej siły, nie jest wykonywana praca
 
·   oblicza  pracę mechaniczną i wynik zapisuje wraz z jednostką
 
·   wylicza  różne formy energii (np. energia kinetyczna, energia potencjalna grawitacji,  energia potencjalna sprężystości)
 
·   rozwiązuje  proste zadania, stosując wzór na pracę
 
·   posługuje  się proporcjonalnością prostą do obliczania pracy
 
·   formułuje  zasadę zachowania energii
 
·   wyjaśnia,  które ciała mają energię potencjalną grawitacji
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy energia potencjalna grawitacji
 
·   porównuje  energię potencjalną grawitacji tego samego ciała, ale znajdującego się na  różnej wysokości nad określonym poziomem
 
·   wyznacza  zmianę energii potencjalnej grawitacji i wynik zapisuje wraz z jednostką
 
·   porównuje  energię potencjalną grawitacji różnych ciał, ale znajdujących się na tej samej  wysokości nad określonym poziomem
 
·   wyznacza  zmianę energii potencjalnej grawitacji
 
·   określa  praktyczne sposoby wykorzystania energii potencjalnej grawitacji
 
·   opisuje  wykonaną pracę jako zmianę energii potencjalnej
 
·   wyznacza  doświadczalnie energię potencjalną grawitacji, korzystając z opisu  doświadczenia
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy energia kinetyczna
 
·   porównuje  energię kinetyczną tego samego ciała, ale poruszającego się z różną  prędkością
 
·   porównuje  energię kinetyczną różnych ciał, poruszających się z taką samą  prędkością
 
·   wyznacza  zmianę energii kinetycznej w typowych sytuacjach
 
·   określa  praktyczne sposoby wykorzystania energii kinetycznej
 
·   wyjaśnia,  dlaczego energia potencjalna grawitacji  ciała spadającego swobodnie maleje, a kinetyczna rośnie
 
·   wyjaśnia,  dlaczego energia kinetyczna ciała rzuconego pionowo w górę maleje,  a potencjalna rośnie
 
·   opisuje,  do jakich czynności życiowych człowiekowi jest potrzebna energia
 
·   wymienia  jednostki, w jakich podajemy wartość energetyczną pokarmów
 
·   przelicza  jednostki czasu
 
·   stosuje  do obliczeń związek mocy z pracą i czasem, w którym ta praca  została wykonana
 
·   porównuje  pracę wykonaną w tym samym czasie przez urządzenia o różnej mocy
 
·   porównuje  pracę wykonaną w różnym czasie przez urządzenia o tej samej mocy
 
·   przelicza  energię wyrażoną w kilowatogodzinach na dżule i odwrotnie
 
·   wyznacza  doświadczalnie warunek równowagi dźwigni dwustronnej
 
·   wyjaśnia,  kiedy dźwignia jest w równowadze
 
·   porównuje  otrzymane wyniki z oszacowanymi masami oraz wynikami uzyskanymi przy  zastosowaniu wagi
 
·   wyjaśnia,  w jakim celu i w jakich sytuacjach stosujemy maszyny proste
 
·   opisuje  blok nieruchomy
 
     
Uczeń:
 
·   rozwiązuje  proste zadania, stosując związek pracy z siłą i drogą, na jakiej została  wykonana praca
 
·   wylicza  różne formy energii
 
·   opisuje  krótko różne formy energii
 
·   wymienia  sposoby wykorzystania różnych form energii
 
·   posługuje  się proporcjonalnością prostą do obliczenia energii potencjalnej ciała
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem wzoru na energię potencjalną
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem wzoru na energię kinetyczną
 
·   opisuje  wpływ wykonanej pracy na zmianę energii kinetycznej
 
·   posługuje  się pojęciem energii mechanicznej jako sumy energii potencjalnej  i kinetycznej
 
·   stosuje  zasadę zachowania energii mechanicznej do rozwiązywania prostych zadań  rachunkowych i nieobliczeniowych
 
·   stosuje  zasadę zachowania energii do rozwiązywania prostych zadań rachunkowych  i nieobliczeniowych
 
·   wyjaśnia,  gdzie należy szukać informacji o wartości energetycznej pożywienia
 
·   opisuje,  do czego człowiekowi potrzebna jest energia
 
·   wyjaśnia  potrzebę oszczędzania energii jako najlepszego działania w trosce  o ochronę naturalnego środowiska człowieka
 
·   przelicza  wielokrotności i podwielokrotności jednostek pracy i mocy
 
·   posługuje  się pojęciem mocy do obliczania pracy wykonanej (przez urządzenie)
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem wzoru na moc
 
·   stosuje  prawo równowagi dźwigni do rozwiązywania prostych zadań
 
·   wyznacza  masę przedmiotów, posługując się dźwignią dwustronną, linijką i innym  ciałem o znanej masie
 
·   wyjaśnia  zasadę działania dźwigni dwustronnej
 
·   rozwiązuje  proste zadania, stosując prawo równowagi dźwigni
 
·   wyjaśnia  działanie kołowrotu
 
·   wyjaśnia  zasadę działania bloku nieruchomego
 
     
Uczeń:
 
·   wyjaśnia na przykładach, dlaczego mimo działania  siły, nie jest wykonywana praca
 
·   opisuje przebieg doświadczenia pozwalającego  wyznaczyć pracę, wyróżnia kluczowe kroki, sposób postępowania oraz wskazuje  rolę użytych przyrządów
 
·   opisuje na wybranych przykładach przemiany  energii
 
·   posługuje się informacjami pochodzącymi z  różnych źródeł, w tym tekstów popularnonaukowych; wyodrębnia z nich kluczowe  informacje dotyczące form energii
 
·   rozwiązuje nietypowe zadania, posługując się  wzorem na energię potencjalną
 
·   przewiduje i ocenia niebezpieczeństwo związane  z przebywaniem człowieka na dużych wysokościach
 
·   rozwiązuje nietypowe zadania  z wykorzystaniem wzoru na energię kinetyczną
 
·   przewiduje i ocenia niebezpieczeństwo  związane z szybkim ruchem pojazdów
 
·   rozwiązuje zadania problemowe (nieobliczeniowe)  z wykorzystaniem poznanych praw i zależności
 
·   stosuje zasadę zachowania energii do  rozwiązywania zadań nietypowych
 
·   stosuje zasadę zachowania energii do opisu  zjawisk
 
·   opisuje negatywne skutki pozyskiwania energii  z paliw kopalnych związane z niszczeniem środowiska  i globalnym ociepleniem
 
·   wymienia źródła energii odnawialnej
 
·   rozwiązuje nietypowe zadania  z wykorzystaniem wzoru na energię, pracę i moc
 
·   wyjaśnia, dlaczego dźwignię można zastosować do  wyznaczania masy ciała
 
·   planuje doświadczenie (pomiar masy)
 
·    ocenia  otrzymany wynik pomiaru masy
 
·    opisuje  działanie napędu w rowerze
 
     
Rozdział V. Cząsteczki i ciepło
     
Uczeń
 
·   stwierdza,  że wszystkie ciała są zbudowane z atomów lub cząsteczek
 
·   podaje  przykłady świadczące o ruchu cząsteczek
 
·   opisuje  pokaz ilustrujący zjawisko dyfuzji
 
·   podaje  przykłady dyfuzji
 
·   nazywa  stany skupienia materii
 
·   wymienia  właściwości ciał stałych, cieczy i gazów
 
·   nazywa  zmiany stanu skupienia materii
 
·   odczytuje  z tabeli temperatury topnienia i wrzenia wybranych substancji
 
·   wyjaśnia  zasadę działania termometru
 
·   posługuje  się pojęciem temperatury
 
·   opisuje  skalę temperatur Celsjusza
 
·   wymienia  jednostkę ciepła właściwego
 
·   rozróżnia  wielkości dane i szukane
 
·   mierzy  czas, masę, temperaturę
 
·   zapisuje  wyniki w formie tabeli
 
·   wymienia  dobre i złe przewodniki ciepła
 
·   wymienia  materiały zawierające w sobie powietrze, co czyni je dobrymi izolatorami  
 
·   opisuje  techniczne zastosowania materiałów izolacyjnych
 
·   mierzy  temperaturę topnienia lodu
 
·   stwierdza,  że temperatura topnienia i krzepnięcia dla danej substancji jest taka  sama
 
·   odczytuje  ciepło topnienia wybranych substancji z tabeli
 
·   podaje  przykłady wykorzystania zjawiska parowania
 
·   odczytuje  ciepło parowania wybranych substancji z tabeli
 
·   porównuje  ciepło parowania różnych cieczy
 
     
Uczeń
 
·   podaje  przykłady świadczące o przyciąganiu się cząsteczek
 
·   opisuje  zjawisko napięcia powierzchniowego
 
·   demonstruje  zjawisko napięcia powierzchniowego
 
·   opisuje  budowę mikroskopową ciał stałych, cieczy i gazów
 
·   omawia  budowę kryształów na przykładzie soli kamiennej
 
·   opisuje  zjawiska topnienia, krzepnięcia, parowania, skraplania, sublimacji  i resublimacji
 
·   posługuje  się skalami temperatur (Celsjusza, Kelvina, Fahrenheita)
 
·   przelicza  temperaturę w skali Celsjusza na temperaturę w skali Kelvina  i odwrotnie
 
·   definiuje  energię wewnętrzną ciała
 
·   definiuje  przepływ ciepła
 
·   porównuje  ciepło właściwe różnych substancji
 
·   wyjaśnia  rolę użytych w doświadczeniu przyrządów
 
·   zapisuje  wynik zgodnie z zasadami zaokrąglania oraz zachowaniem liczby cyfr  znaczących wynikającej z dokładności pomiaru lub z danych
 
·   zapisuje  wynik obliczeń jako przybliżony (z dokładnością  do 2–3 cyfr znaczących)
 
·   porównuje  wyznaczone ciepło właściwe wody z ciepłem właściwym odczytanym  w tabeli
 
·   odczytuje  dane z wykresu
 
·   rozróżnia  dobre i złe przewodniki ciepła
 
·   informuje,  że ciała o równej temperaturze pozostają w równowadze termicznej
 
·   definiuje  konwekcję
 
·   opisuje  przepływ powietrza w pomieszczeniach, wywołany zjawiskiem konwekcji
 
·   wyjaśnia,  że materiał zawierający oddzielone od siebie porcje powietrza, zatrzymuje  konwekcję, a przez to staje się dobrym izolatorem
 
·   demonstruje  zjawisko topnienia
 
·   wyjaśnia,  że ciała krystaliczne mają określoną temperaturę topnienia, a ciała  bezpostaciowe – nie
 
·   odczytuje  informacje z wykresu zależności temperatury od dostarczonego ciepła
 
·   definiuje  ciepło topnienia
 
·   podaje  jednostki ciepła topnienia
 
·   porównuje  ciepło topnienia różnych substancji
 
·   opisuje  zjawisko parowania
 
·   opisuje  zjawisko wrzenia
 
·   definiuje  ciepło parowania
 
·   podaje  jednostkę ciepła parowania
 
·   demonstruje  i opisuje zjawisko skraplania
 
     
Uczeń  
 
·   wyjaśnia  mechanizm zjawiska dyfuzji
 
·   opisuje  doświadczenie ilustrujące zjawisko napięcia powierzchniowego
 
·   wyjaśnia  przyczynę występowania zjawiska napięcia powierzchniowego
 
·   ilustruje  istnienie sił spójności i w tym kontekście tłumaczy formowanie się  kropli
 
·   wyjaśnia  właściwości ciał stałych, cieczy i gazów w oparciu o ich  budowę wewnętrzną
 
·   wyjaśnia,  że dana substancja krystaliczna ma określoną temperaturę topnienia  i wrzenia
 
·   wyjaśnia,  że różne substancje mają różną temperaturę topnienia i wrzenia
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy energia wewnętrzna ciała
 
·   wyjaśnia,  jak można zmienić energię wewnętrzną ciała
 
·   wyjaśnia,  o czym informuje ciepło właściwe
 
·   posługuje  się proporcjonalnością prostą do obliczenia ilości energii dostarczonej ciału  
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem wzoru na ilość dostarczonej energii
 
·   przelicza  wielokrotności i podwielokrotności jednostek fizycznych
 
·   wyjaśnia  rolę izolacji cieplnej
 
·   opisuje  ruch wody w naczyniu wywołany zjawiskiem konwekcji
 
·   demonstruje  zjawisko konwekcji
 
·   opisuje  przenoszenie ciepła przez promieniowanie
 
·   wyjaśnia,  że proces topnienia przebiega, gdy ciału dostarczamy energię w postaci  ciepła i nie powoduje to zmiany jego temperatury
 
·   wyjaśnia,  że w procesie krzepnięcia ciało oddaje energię w postaci ciepła
 
·   posługuje  się pojęciem ciepła topnienia
 
·   wyjaśnia,  że proces wrzenia przebiega, gdy ciału dostarczamy energię w postaci  ciepła i nie powoduje to zmiany jego temperatury
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem ciepła topnienia
 
·   posługuje  się pojęciem ciepła parowania
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem pojęcia ciepła parowania
 
     
Uczeń
 
·   wyjaśnia,  kiedy cząsteczki zaczynają się odpychać
 
·   analizuje  różnice w budowie mikroskopowej ciał stałych, cieczy i gazów
 
·   opisuje  różnice w budowie ciał krystalicznych i bezpostaciowych
 
·   opisuje  zmianę objętości ciał wynikającą ze zmiany stanu skupienia substancji
 
·   analizuje  jakościowo związek między temperaturą a średnią energią kinetyczną  (ruchu chaotycznego) cząsteczek
 
·   analizuje  jakościowo zmiany energii wewnętrznej spowodowane wykonaniem pracy  i przepływem ciepła
 
·   wyjaśnia  znaczenie dużej wartości ciepła właściwego wody
 
·   opisuje  przebieg doświadczenia polegającego na wyznaczeniu ciepła właściwego wody
 
·   wyznacza  ciepło właściwe wody za pomocą czajnika elektrycznego lub grzałki  o znanej mocy (przy założeniu braku strat)
 
·   analizuje  treść zadań związanych z ciepłem właściwym
 
·   proponuje  sposób rozwiązania zadania
 
·   rozwiązuje  nietypowe zadania, łącząc wiadomości o cieple właściwym  z wiadomościami o energii i mocy
 
·   szacuje  rząd wielkości spodziewanego wyniku i ocenia na tej podstawie wartości  obliczanych wielkości fizycznych
 
·   wyjaśnia  przekazywanie energii w postaci ciepła w zjawisku przewodnictwa  cieplnego; wskazuje, że nie następuje przekazywanie energii w postaci  ciepła między ciałami o takiej samej temperaturze
 
·   bada  zjawisko przewodnictwa cieplnego i określa, który z badanych  materiałów jest lepszym przewodnikiem ciepła
 
·   wyjaśnia  przepływ ciepła w zjawisku przewodnictwa cieplnego
 
·   wyjaśnia,  na czym polega zjawisko konwekcji
 
·   wyjaśnia  rolę zjawiska konwekcji dla klimatu naszej planety
 
·   przewiduje  stan skupienia substancji na podstawie  informacji odczytanych z wykresu zależności t(Q)
 
·   wyjaśnia,  na czym polega parowanie
 
·   wyjaśnia,  dlaczego parowanie wymaga dostarczenia dużej ilości energii
 
     
Rozdział VI. Ciśnienie i siła wyporu
     
Uczeń:
 
·   wymienia  jednostki objętości
 
·   wyjaśnia,  że menzurki różnią się pojemnością i dokładnością
 
·   wyjaśnia,  jakie wielkości fizyczne trzeba znać, aby obliczyć gęstość
 
·   wymienia  jednostki gęstości
 
·   odczytuje  gęstości wybranych ciał z tabeli
 
·   rozróżnia  dane i szukane
 
·   wymienia  wielkości fizyczne, które musi wyznaczyć
 
·   zapisuje  wyniki pomiarów w tabeli
 
·   oblicza  średni wynik pomiaru
 
·   opisuje,  jak obliczamy ciśnienie
 
·   wymienia  jednostki ciśnienia
 
·   wymienia  sytuacje, w których chcemy zmniejszyć ciśnienie
 
·   wymienia  sytuacje, w których chcemy zwiększyć ciśnienie
 
·   stwierdza,  że w naczyniach połączonych ciecz dąży do wyrównania poziomów
 
·   opisuje,  jak obliczamy ciśnienie hydrostatyczne
 
·   odczytuje  dane z wykresu zależności ciśnienia od wysokości słupa cieczy
 
·   stwierdza,  że ciecz wywiera ciśnienie także na ścianki naczynia
 
·   wymienia  praktyczne zastosowania prawa Pascala
 
·   stwierdza,  że na ciało zanurzone w cieczy działa siła wyporu
 
·   mierzy  siłę wyporu za pomocą siłomierza (dla ciała wykonanego z jednorodnej  substancji
 o gęstości większej od gęstości wody)
 
·   stwierdza,  że siła wyporu działa także w gazach
 
·   wymienia  zastosowania praktyczne siły wyporu powietrza
 
·   opisuje  doświadczenie z rurką do napojów świadczące o istnieniu ciśnienia  atmosferycznego
 
·   wskazuje,  że do pomiaru ciśnienia atmosferycznego służy barometr
 
·   odczytuje  dane z wykresu zależności ciśnienia atmosferycznego od wysokości
 
     
Uczeń:
 
·   wyjaśnia  pojęcie objętości
 
·   przelicza  jednostki objętości
 
·   szacuje  objętość zajmowaną przez ciała
 
·   oblicza  objętość ciał mających kształt prostopadłościanu lub sześcianu, stosując  odpowiedni wzór matematyczny
 
·   wyznacza  objętość cieczy i ciał stałych przy użyciu menzurki
 
·   zapisuje  wynik pomiaru wraz z jego niepewnością
 
·   wyjaśnia,  o czym informuje gęstość
 
·   porównuje  gęstości różnych ciał
 
·   wybiera  właściwe narzędzia pomiaru
 
·   wyznacza  gęstość substancji, z jakiej wykonano przedmiot w kształcie regularnym, za  pomocą wagi i przymiaru  
 
·   wyznacza  gęstość substancji, z jakiej wykonano przedmiot o nieregularnym  kształcie, za pomocą wagi, cieczy i cylindra miarowego
 
·   porównuje  otrzymany wynik z szacowanym
 
·   wyjaśnia,  o czym informuje ciśnienie
 
·   definiuje  jednostkę ciśnienia
 
·   wyjaśnia,  w jaki sposób można zmniejszyć ciśnienie
 
·   wyjaśnia,  w jaki sposób można zwiększyć ciśnienie
 
·   posługuje  się pojęciem parcia
 
·   stosuje  do obliczeń związek między parciem a ciśnieniem
 
·   demonstruje  zależność ciśnienia hydrostatycznego od wysokości słupa cieczy
 
·   wyjaśnia,  od czego zależy ciśnienie hydrostatyczne
 
·   opisuje,  od czego nie zależy ciśnienie hydrostatyczne
 
·   rozpoznaje  proporcjonalność prostą na podstawie wykresu zależności ciśnienia od  wysokości słupa cieczy
 
·   stosuje  do obliczeń związek między ciśnieniem hydrostatycznym a wysokością słupa  cieczy i jej gęstością
 
·   demonstruje  prawo Pascala
 
·   formułuje  prawo Pascala
 
·   posługuje  się prawem Pascala, zgodnie z którym zwiększenie ciśnienia  zewnętrznego powoduje jednakowy przyrost  ciśnienia w całej objętości cieczy i gazu
 
·   wyjaśnia  działanie prasy hydraulicznej i hamulca hydraulicznego
 
·   posługuje  się pojęciem ciśnienia w cieczach i gazach wraz z jednostką
 
·   demonstruje  prawo Archimedesa
 
·   formułuje  prawo Archimedesa
 
·   opisuje  doświadczenie z piłeczką pingpongową umieszczoną na wodzie
 
·   porównuje  siłę wyporu działającą w cieczach z siłą wyporu działającą  w gazach
 
·   wykonuje  doświadczenie, aby sprawdzić swoje przypuszczenia
 
·   demonstruje  istnienie ciśnienia atmosferycznego
 
·   wyjaśnia  rolę użytych przyrządów
 
·   opisuje,  od czego zależy ciśnienie powietrza
 
·   wykonuje  doświadczenie ilustrujące zależność temperatury wrzenia od ciśnienia
 
     
Uczeń:
 
·   przelicza  jednostki objętości
 
·   szacuje  objętość zajmowaną przez ciała
 
·   przelicza  jednostki gęstości
 
·   posługuje  się pojęciem gęstości do rozwiązywania zadań nieobliczeniowych
 
·   analizuje  różnice gęstości substancji w różnych stanach skupienia wynikające  z budowy mikroskopowej ciał stałych, cieczy i gazów
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem zależności między masą, objętością  i gęstością
 
·   projektuje  tabelę pomiarową
 
·   opisuje  doświadczenie ilustrujące różne skutki działania ciała na podłoże,  w zależności od wielkości powierzchni styku
 
·   posługuje  się pojęciem ciśnienia do wyjaśnienia zadań problemowych
 
·   rozwiązuje  proste zadania z wykorzystaniem zależności między siłą nacisku,  powierzchnią styku ciał i ciśnieniem
 
·   stosuje  pojęcie ciśnienia hydrostatycznego do rozwiązywania zadań rachunkowych
 
·   posługuje  się proporcjonalnością prostą do wyznaczenia ciśnienia cieczy lub wysokości  słupa cieczy
 
·   opisuje  doświadczenie ilustrujące prawo Pascala
 
·   rozwiązuje  zadania rachunkowe, posługując się prawem Pascala i pojęciem ciśnienia
 
·   wyjaśnia,  skąd się bierze siła wyporu
 
·   wyjaśnia  pływanie ciał na podstawie prawa Archimedesa
 
·   oblicza  siłę wyporu, stosując prawo Archimedesa
 
·   przewiduje  wynik zaproponowanego doświadczenia dotyczącego prawa Archimedesa
 
·   oblicza  ciśnienie słupa wody równoważące ciśnienie atmosferyczne
 
·   opisuje  doświadczenie pozwalające wyznaczyć ciśnienie atmosferyczne w sali  lekcyjnej
 
·   wyjaśnia  działanie niektórych urządzeń, np. szybkowaru, przyssawki
 
     
Uczeń:
 
·   rozwiązuje  nietypowe zadania związane z objętością ciał i skalą menzurek
 
·   planuje  sposób wyznaczenia objętości bardzo małych ciał, np. szpilki, pinezki
 
·   szacuje  masę ciał, znając ich gęstość i objętość
 
·   rozwiązuje  trudniejsze zadania z wykorzystaniem zależności między masą, objętością  i gęstością
 
·   planuje  doświadczenie w celu wyznaczenia gęstości wybranej substancji
 
·   szacuje  rząd wielkości spodziewanego wyniku pomiaru gęstości
 
·   porównuje  otrzymany wynik z gęstościami substancji zamieszczonymi w tabeli  i na tej podstawie identyfikuje materiał, z którego może być  wykonane badane ciało
 
·   rozwiązuje  nietypowe zadania z wykorzystaniem pojęcia ciśnienia
 
·   rozwiązuje  zadania nietypowe z wykorzystaniem pojęcia ciśnienia hydrostatycznego
 
·   analizuje  informacje pochodzące z tekstów popularnonaukowych i wyodrębnia z nich  informacje kluczowe dla opisywanego zjawiska bądź problemu (np. z tekstów
 dotyczących  nurkowania wyodrębnia
 informacje kluczowe dla bezpieczeństwa tego sportu)
 
·   rozwiązuje  zadania problemowe, a do ich wyjaśnienia wykorzystuje prawo Pascala  i pojęcie ciśnienia hydrostatycznego
 
·   analizuje  i porównuje wartość siły wyporu działającą na piłeczkę wtedy, gdy ona  pływa na wodzie, z wartością siły wyporu w sytuacji, gdy wpychamy  piłeczkę pod wodę
 
·   analizuje  siły działające na ciała zanurzone
 w cieczach i gazach, posługując się pojęciem siły wyporu i prawem Archimedesa
 
·   wyjaśnia,  dlaczego siła wyporu działająca na ciało zanurzone w cieczy jest większa  od siły wyporu działającej na to ciało umieszczone w gazie
 
·   rozwiązuje  typowe zadania rachunkowe, stosując prawo Archimedesa
 
·   proponuje  sposób rozwiązania zadania
 
·   rozwiązuje  trudniejsze zadania z wykorzystaniem prawa Archimedesa
 
·   wyjaśnia,  dlaczego powietrze nas nie zgniata
 
·   wyjaśnia,  dlaczego woda pod zmniejszonym ciśnieniem wrze w temperaturze niższej  niż 100°C
 
·   posługuje  się pojęciem ciśnienia atmosferycznego do rozwiązywania zadań problemowych
 
 
_________________
Konto szkoły:   49 1020 3378 0000 1802 0106 8758        DO WAKACJI POZOSTAŁO >
Div w którym pojawi się odliczany czas
Wróć do spisu treści